UI/UX liên hệ với cuộc sống thường nhật như thế nào?
UI
28
UX
17
White

Hùng Phong viết ngày 14/12/2018

Mình có đề trong CV là mình có kinh nghiệm ở mức tương đối vì UI/UX, dù không phải là một full-time designer, đúng là có biết sử dụng Photoshop, Sketchup và Illustrator nhưng tất cả để phục vụ cho việc dev frontend LOL. Có lẽ vì cái UI/UX trong CV vốn ít có liên hệ với dân dev nên mình hay bị nhà tuyển dụng xoáy vào vụ này khá dữ, nhưng không sao, mình vẫn đáp lại một cách lưu loát bằng những hiểu biết mình sẽ trình bày dưới đây thôi.

Mấy ví dụ trong cuộc sống thực đến từ chiếc xe máy có thể liên tưởng đến UI và UX

Trước khi mình viết mấy cái này, mình có google khá kĩ để hiểu xem người khác có suy nghĩ như thế nào. Nhưng... chả tìm ra. Có khi mình sẽ lên reddit thăm dò thử xem. Dưới đây chỉ là suy nghĩ cá nhân của mình.

Cũng giống như cái UI/UX trên một application hay website mà ai cũng hiểu, trên một chiếc xe moto, bất cứ thứ gì hiện diện trên nó và có tác dụng có ích cho việc điều khiển xe đều chính là UI. Xe thì phải có yên, có gương chiếu hậu để nhìn về phía sau, có đầy đủ công tắc như đề ga, bật-tắt đèn, xi nhan, pha/cos, vân vân và mây mây. Tất cả những thứ gì hiện diện trên một chiếc xe máy để người dùng có thể chạy được nó, chứ không phải vứt xó ở nhà hay vừa chạy ra đường vừa lo sợ ngó trước ngó sau xem có "ông can" nào tuýt còi mình không.

UX của chiếc xe máy nằm ở những thứ sau:

  • Tay ga của xe nằm ở bên phải, không phải bên trái. Hầu hết chúng ta đều thuận tay phải, thao tác trên tay ga diễn ra liên tục trong suốt quá trình điều khiển xe. Tay ga bên trái thì xe vẫn chạy được thôi, nhưng... mấy người rảnh để chạy một chiếc moto có tay ga bên trái?

Và hầu hết mọi thao tác vốn thường xuyên hơn thì luôn đặt ở bên tay phải, còn lại là bên tay trái. Trừ công tắc đèn là một ngoại lệ, có lẽ để cho hai tay lái được bố trí đều hơn.

  • Mấy cái xe đời cũ kiểu dream thì cái xi nhan có hình dạng đối xứng, xi nhan xong tự gạt xi nhan về lại vị trí giữa. Tầm khoảng chục năm trước đến giờ, xi nhan được thiết kế lại thành hình bất đối xứng (thuôn về phía bên phải) và xi nhan xong chỉ cần ấn thẳng xuống là được. Nghĩ xem tại sao lại có sự khác biệt đó?

Tay trái đương nhiên luôn nằm về phía bên trái xi nhan, nên việc thiết kế nghiêng về bên phải sẽ giúp mình khi xi nhan phải được thoải mái hơn (ít lực hơn so với cái xi nhan cũ), và xi nhan trái thì ngón tay cái bám vào cái xi nhan cũng chắc chắn hơn thiết kế cũ. Người lái sau khi xi nhan xong, có cần thiết phải quan tâm đến việc họ đã xi nhan hướng nào để mà đẩy xi nhan lại vào vị trí cũ không? Không. Vậy ấn thẳng vào giữa cho mau, đỡ mệt óc nhớ. Trái với chả phải lại chả lằng nhằng hơn.

(Mình lười up ảnh minh hoạ quá, mấy ông đọc xong tự lấy con xe của mình ra ngắm là được)

  • Tại sao lại có sự ra đời của những chiếc xe máy Underbone? Và bây giờ nó phổ thông đến mức người ta còn chẳng biết nó có tên gọi là như thế, cứ nhắc đến xe số/xe ga là auto nghĩ đến Underbone?

Underbone là tên gọi cho dòng motor có bình xăng dưới yên, không gian giữa chảng ba và đầu yên xe trống đủ để treo đồ (giỏ thức ăn khi đi chợ chẳng hạn). Về mặt khoa học cũng như định nghĩa trong luật giao thông thì thì mọi chiếc xe hai bánh sở hữu động cơ xăng đều được gọi là motor cả, không phải chỉ có những chiếc xe hầm hố với bình xăng kẹp giữa hai đùi của các quý ông.

Sự ra đời của dòng xe underbone lại gắn liền với nhu cầu sử dụng xe máy của mọi người. Nó chẳng dừng lại mãi ở việc thể hiện phong cách hay để đua tốc độ cho các quý ông lẫn quý "trẩu". Ngoài việc chính là di chuyển ra, còn bao nhiêu thứ trong cái cuộc sống này cần đến xe máy nữa chứ. Đi chợ chẳng hạn, mà đi chợ bằng một chiếc Sportbike thì biết treo thức ăn vào đâu??? Đấy, cái khoảng trống giữa hai chân chúng ta trên chiếc xe máy ra đời như thế đấy.

  • Tại sao những chiếc xe tay ga/ô tô số tự động lại ra đời và phát triển mạnh mẽ trên thị trường đến vậy?

Cá nhân mình không thích xe tay ga. Ô tô không dám bàn, vì làm đ' gì có bằng B, chưa từng ngồi sau vô lăng chiếc oto nào, không dám phán. Tất nhiên tay ga vẫn tồn tại nhược điểm so với xe số, mà trong giới hạn bài viết này, mình k bàn (đây không phải chuyên mục xe cộ)

Sự phát triển của mấy chiếc tay ga, hơi tàn nhẫn là lại đến từ nỗi sợ của cánh đàn ông mỗi khi bước ra đường - các chị em Ninja. Đàn bà không giống anh em chúng ta. Họ chẳng có lý do để quan tâm đến việc chiếc xe đang ở số mấy mà chạy cho đúng. Chiếc xe là để chạy, việc gì phải quan tâm ba cái số nhỉ, leo lên xe vít ga chạy là xong. Nhẽ ra phải nên vậy (tôi nói có đúng không hỡi các chị em phụ nữ)

UX - User experience nằm ở những chỗ đấy đấy. Tất nhiên không có mấy thứ đó, xe máy vẫn chả sợ ế. Có thì, hãng nào quan tâm đến UX nhiều hơn thì người ta mua của hãng đó. Mục tiêu cốt lõi của UX chính là cạnh tranh thị phần, khiến người dùng chọn sản phẩm của mình hơn vì mức độ tiện dụng mà nó mang lại cho họ mà. Ahihi.

Ví dụ nhảm đủ rồi, tản mạn chút nào

UI không phải UX, UX cũng không phải UI

Mặc dù hai thứ này theo xu hướng của thời đại, luôn đi đôi với nhau trong mỗi sản phẩm. Mình cũng không rõ việc nhầm lẫn hai khái niệm này có dẫn đến điều gì tai hại không, nhưng tốt nhất là, không nên.

Lại một ví dụ nữa, một website cho phép người dùng viết bài, phải có nút đăng nhập/đăng kí. Những thứ cần phải xuất hiện để đáp ứng nhu cầu tương tác của người dùng, là UI.

Nhưng nút đăng nhập mà nằm tít phía dưới footer, nhạt nhoà giữa một đống chữ xung quanh website lại phạm sai lầm tệ hại về UX. Có nút đăng nhập nhưng lại chẳng để cho người dùng nhìn phát thấy luôn mà đăng nhập thì chắc website đấy cũng không cần người dùng cho lắm.

Một bài viết thì tất nhiên phải có chữ (và hình), đó là UI. Nhưng người ta vẫn thích một bài viết chữ TO, RÕ VÀ DỄ ĐỌC, còn với một bài viết chữ bé tí cỡ 11 pixel, thứ đầu tiên người ta thấy là nhức mắt khó chịu chả muốn đọc. Đó là UX. Mình viết bài để thu hút người dùng đọc, chứ không phải để có cái đám chữ cho vui.

Ví dụ nhiều chừng đó cũng giúp các cậu định nghĩa rõ ràng về sự khác biệt của UI và UX rồi đó.

UI là cái người dùng thấy trước mắt, UX là cái cách người dùng tương tác với sản phẩm của các cậu.

UI là một tập hợp những thứ cần phải có trên sản phẩm để đáp ứng nhu cầu người dùng mà nhà sản xuất thiết kế nên; còn UX là kết quả, cũng là mục tiêu của những cái thiết kế đấy - hướng đến đối tượng sử dụng.

Thường thì mục tiêu gì thì cũng hướng đến một mẫu số chung, đó là đừng đánh đố người dùng quá nhiều về sản phẩm của bạn. Cầm trên tay là xài liền, không nghĩ ngợi. Mệt lắm!

Làm IT việc quái gì phải quan tâm đến UI/UX nhỉ?

Đây có lẽ là lý do nhiều nhà tuyển dụng hay hack não mình chuyện UI/UX. Mình nói thế này, làm một coder mà chỉ biết code cho xong không có kiến thức về UI/UX, không biết đặt mình vào vị trí người sử dụng vốn chẳng biết code, thì mãi mãi chỉ là một thằng thợ code đứng ở vị trí thấp kém. Không muốn bị coi là như thế, đúng không?

Nếu bạn hiện thực dự án standalone (cũng như mình đang fullstack cho Vaithuhay.com), một cách dối lòng nho nhỏ, việc am hiểu UI/UX sẽ cho bạn cảm giác bạn thực sự đang làm chủ dự án đấy. Nó chẳng có ý nghĩa gì ngoài việc tạo động lực vô cùng lớn cho bạn hoàn thành sản phẩm của mình tốt hơn từng ngày (bên cạnh chuyện tiền lương, hihi)

Nếu làm trong một team có sự phân chia coder/designer rõ ràng, hiểu biết của bạn không hề vô dụng. Ít nhất sẽ không có những màn đấu khẩu kiểu "rảnh qúa hay sao mà làm cái hộp thoại như vầy cho bọn tui thêm việc vậy má, cuộc sống chưa đủ khó khăn hả???". Đâu phải tại cuộc sống đâu, tại khó nhằn một chút như vầy sẽ có nhiều người dùng hơn -> tương lai có thêm lương đó chứ. Đổi lại việc Designer có hiểu biết tương đối về code cũng rất có ích vì sẽ tránh được việc đưa ra những design mà việc hiện thực nó vượt quá giới hạn hiểu biết công nghệ hiện tại của team. Chung quy lại, cũng là để dễ chung sống với nhau hơn.

Bình luận


White
{{ comment.user.name }}
Bỏ hay Hay
{{comment.like_count}}
Male avatar
{{ comment_error }}
Hủy
   

Hiển thị thử

Chỉnh sửa

White

Hùng Phong

4 bài viết.
27 người follow
Kipalog
{{userFollowed ? 'Following' : 'Follow'}}
Cùng một tác giả
White
24 11
Thương hiệu quen thuộc của mình mỗi khi bắt đầu một bài viết nghiêm túc nào luôn là một tràng dài dòng vớ vẩn tạm gọi là xả bớt nỗi lòng, tất nhiên...
Hùng Phong viết 4 tháng trước
24 11
White
6 0
_Có mấy chia sẻ nhỏ, mình muốn đưa ra để mọi người cùng thảo luận góp ý. Thread này không tập trung vào Technical nữa mà discuss về Coding Style & ...
Hùng Phong viết 4 tháng trước
6 0
White
1 2
Tất nhiên đây chỉ là một trick không hề được khuyến khích áp dụng vào bất cứ một dự án Company nào (vốn đòi hỏi yêu cầu bảo mật và an toàn dữ liệu ...
Hùng Phong viết 4 tháng trước
1 2
Bài viết liên quan
White
12 3
Trong một bài test của mình, có một câu là hãy thực hiện (Link) giống của (Link). Cách sử dụng là khi bạn nhập một ký tự thì sẽ gởi một request lên...
Võ Hoài Nam viết hơn 3 năm trước
12 3
White
2 0
11. Sử dụng hình ảnh để thu hút sự chú ý của khách truy cập (Ảnh) Người dùng là trực quan Các trang web đã sử dụng hình ảnh đẹp được chọn để làm ...
Đào Mạnh Thắng viết gần 3 năm trước
2 0
{{like_count}}

kipalog

{{ comment_count }}

bình luận

{{liked ? "Đã kipalog" : "Kipalog"}}


White
{{userFollowed ? 'Following' : 'Follow'}}
4 bài viết.
27 người follow

 Đầu mục bài viết

Vẫn còn nữa! x

Kipalog vẫn còn rất nhiều bài viết hay và chủ đề thú vị chờ bạn khám phá!