Nghịch lí về kinh nghiệm
White

Ngoc Dao viết ngày 22/03/2016

Tốt nghiệp với tấm bằng loại giỏi, luận văn tốt nghiệp 10 điểm, ngỡ rằng công việc đã nằm trong tầm tay nhưng giấc mộng chưa tròn đã vội vỡ vụn…

Từ khi bước chân vào giảng đường đại học tôi đã quyết tâm học thật giỏi để có thể tìm một công việc tốt, đúng ngành mà mình yêu thích, nhưng điều đó chỉ là cần chứ không đủ để chinh phục các nhà tuyển dụng. Cái họ cần là kinh nghiệm làm việc, mà sinh viên mới ra trường thì làm sao có kinh nghiệm?!

Bao nhiêu hăm hở, tự tin bỗng chốc biến thành hoang mang khi hồ sơ xin việc cứ yên vị trong tay mỗi khi đến một đơn vị nào đó với câu giới thiệu: “Em mới tốt nghiệp”. Câu: “Xin lỗi, chúng tôi cần người có kinh nghiệm” đã ám ảnh tôi trong cả giấc ngủ.

-- Tuổi Trẻ Online

Sinh viên mới ra trường, khi đi xin việc thường gặp nghịch lí trên:

  • Công ty nào cũng đòi phải có kinh nghiệm trước
  • Nhưng chưa đi làm, thì kinh nghiệm đào đâu ra?

Thật ra nếu suy nghĩ kĩ, không có gì nghịch lí. Bởi vì kinh nghiệm không chỉ khi ra trường đi làm mới có, mà có thể tích lũy ngay khi còn là sinh viên.

Một số kinh nghiệm nên được bạn liệt kê trong resume của mình:

  • Học nhóm: Đó là những đề tài nhóm được thầy cô giao, thường có khoàng 3 đến 5 người cùng nhau làm việc trong một thời gian nhất định và sau đó nộp kết quả chung cho thầy. Nếu kết quả các bài tập nhóm của bạn tốt chứng tỏ bạn có khả năng làm việc nhóm, biết hòa đồng với mọi người và tận dụng sức mạnh tập thể. Đó là điều nhà tuyển dụng quan tâm.
  • Làm thêm: Có thể một số công việc làm thêm như là bồi bàn hay nhân viên bán hàng, chúng không có liên quan đến chuyên ngành bạn học nhưng đó cũng là một trong các kinh nghiệm mà bạn nên nêu vào trong resume của mình. Mỗi công việc làm thêm bạn từng làm đều cho bạn những kinh nghiệm và bài học nhất định mà bạn có thể áp dụng ở bất kỳ môi trường làm việc nào. Ví dụ, với công việc bồi bàn bạn có thể học được cách giao tiếp lịch thiệp và kiên nhẫn với mọi người, thậm chí cả những người khó tính. Ngoài ra, vừa học vừa làm còn thể hiện bạn là người có khả năng quản lý thời gian hiệu quả.
  • Những vị trí hoạt động trong trường, lớp: Nếu bạn là lãnh đạo của một lớp hay một đoàn thể trong trường, điều này sẽ khiến cho resume của bạn nổi bật hơn. Nhà tuyển dụng sẽ ấn tượng khi biết bạn đã điều hành và lên kế hoạch để có thể gây quỹ được một số tiền lớn cho chương trình từ thiện. Hay bạn đã phát động một chương trình vì ngôi trường xanh sạch và sau đó nhà trường đã tiết kiệm được 50% chi phí vệ sinh hằng năm. Các công việc đó sẽ thể hiện khả năng lãnh đạo và cách thức làm việc hiệu quả của bạn.
  • Các hoạt động ngoại khóa khác: Những hoạt động như chơi thể thao sẽ giúp bạn phát triển khả năng làm việc nhóm và tôn trọng thời gian làm việc. Đây cũng là những yếu tố mà nhà tuyển dụng rất coi trọng.
  • Công việc tình nguyện: Nếu bạn đã từng dành 1 ngày hay thậm chí là hàng tuần để giúp đỡ tại bệnh viện tại địa phương hay tham gia điều hành các trại hè thiếu nhi thì bạn không nên đánh giá thấp những kinh nghiệm này. Hơn 60% các nhà tuyển dụng nói rằng họ cho những công việc tình nguyện cũng là các kinh nghiệm đáng quý. Hãy ghi lại những công việc bạn đã làm và loại công việc đó đòi hỏi bạn những kỹ năng gì.

Với sinh viên IT thì rất dễ tích lũy kinh nghiệm, ví dụ:

  • Làm nhiều bài tập.
  • Thực hành coding mỗi ngày vài tiếng.
  • Tham gia hoặc rủ bạn bè làm open source project ở GitHub, Bitbucket v.v.
  • Xin làm bán thời gian hoặc thực tập ở công ty phần mềm (bây giờ nhiều công ty startup, quá dễ xin việc; không thì tự mở công ty startup luôn cho tiện!).
  • Tham gia những cộng đồng về công nghệ trên mạng, như Kipalog, những group trên Facebook như Scala VN, VietLUG... để trao đổi và cập nhật kiến thức

Case study

Như phương pháp được đề cập trong quyển Smart and gets things done của Joel Spolsky, để kiểm tra xem ứng viên có kinh nghiệm hay không, nhà tuyển dụng thường yêu cầu được xem source code của chương trình nào đó do ứng viên tự viết.

Dưới đây là phàn nàn của một chuyên gia Nhật về source code của nhiều ứng viên Việt Nam:

Bản tiếng Nhật:

著作権が明確になっていないソースは、よくないです。どこかの会社で作ったソースコードは、普通は外部に持ち出して良い物ではないです。「これはオリジナルのものです」とか、「これは持ち出しても良い」という説明があれば良いですが、そのような説明が無い物が多いです。著作権に関する意識が低い人がおお
いという印象です。

学校などの授業や、企業の研修で作成されたソースは、あまりよくないです。だれが作っても同じような物になるからです。

コメントあるいはドキュメントが無いものは良くないです。「どういう動作をするか」はソースを読めばわかりますが、「なぜそういう動作をしなければならないか」や「なぜそういうソースコードが書いてあるか」は、ソースやドキュメントがないとわからないからです。

ソースコードを読んだだけでバグがいくつも見つかるようなソースは良くないです。最低限、ほとんどのバグを無くした状態のソースでないと評価できません。

最初の「著作権」の問題については、募集の時に基準や条件を知らせても良いとは考えていますが、他については募集の時には基準や条件を知らせなくてもよいのではないかと考えています。基準や条件を知ってしまうと、スキルの無いひとでもその基準や条件に合わせようとして、見た目が良くできている、使い捨ての(ad-hocな)ソースコードを送ってきてしまうことがあり、評価がしにくくなります。いまのままの方が、その人それぞれのスキルがよく現れたソースコードを見ることができて、評価しやすいです。

Bản tiếng Việt:

Mã nguồn (source) không rõ ràng về bản quyền thì không được. Mã nguồn của bạn khi làm ở một công ty nào đó thì không nên công khai. Giải thích "đây là chương trình gốc", "đây là chương trình đã thay đổi" thì tốt nhưng không ít chương trình không có giải thích này. Tôi cảm giác là khá nhiều người thiếu ý thức về bản quyền.

Mã nguồn khi làm bài tập ở trường lớp, trong các khóa huấn luyện của công ty cũng không được. Bởi vì kết quả của mọi người có xu hướng na ná nhau.

Chương trình không có chú thích (comment) hoặc tài liệu (document) thì không sáng sủa. Đọc mã nguồn thì có thể hiểu được chức năng chính của chương trình nhưng nếu không có tài liệu thì không thể hiểu cách giải quyết vấn đề và tại sao lại viết mã như vậy.

Mã nguồn mà mới chỉ đọc qua đã thấy vài lỗi là không tốt lắm. Ít nhất thì mã nguồn phải trong trạng thái các lỗi hầu như đã được xử lí thì mới đánh giá được.

Có thể cho biết yêu cầu về bản quyền khi tuyển dụng nhưng yêu cầu về các vấn đề khác thì có lẽ không nên cho biết. Bởi vì nếu cho biết trước yêu cầu, những người không có kĩ năng sẽ chuẩn bị trước và thực thi trong source code của chương trình gửi đi, khiến việc đánh giá khó khăn hơn. Giữ nguyên cách làm hiện này thì kĩ năng của mỗi người được bộc lộ rõ trong source code, nhờ đó mà việc đánh giá sẽ dễ dàng hơn.
Bình luận


White
{{ comment.user.name }}
Bỏ hay Hay
{{comment.like_count}}
Male avatar
{{ comment_error }}
Hủy
   

Hiển thị thử

Chỉnh sửa

White

Ngoc Dao

102 bài viết.
252 người follow
Kipalog
{{userFollowed ? 'Following' : 'Follow'}}
Cùng một tác giả
White
56 6
Làm thế nào để nâng cấp trang web mà không làm gián đoạn dịch vụ? Đây là câu hỏi phỏng vấn các công ty lớn thường hỏi khi bạn xin vào vị trí làm lậ...
Ngoc Dao viết 2 năm trước
56 6
White
32 0
Bài viết này giải thích sự khác khác nhau giữa hai ngành khoa học máy tính (computer science) và kĩ thuật phần mềm (software engineering), hi vọng ...
Ngoc Dao viết gần 2 năm trước
32 0
White
28 1
Nếu là team leader, giám đốc công ty hay tướng chỉ huy quân đội, vấn đề cơ bản bạn gặp phải là “hướng mọi người đi theo con đường bạn chỉ ra”. Thử...
Ngoc Dao viết gần 2 năm trước
28 1
{{like_count}}

kipalog

{{ comment_count }}

bình luận

{{liked ? "Đã kipalog" : "Kipalog"}}


White
{{userFollowed ? 'Following' : 'Follow'}}
102 bài viết.
252 người follow

 Đầu mục bài viết

Vẫn còn nữa! x

Kipalog vẫn còn rất nhiều bài viết hay và chủ đề thú vị chờ bạn khám phá!