Debate - Sự đấu tranh và tự đấu tranh của Business Analyst
BA
1
developer
39
White

Thiên Hoàng Minh Vũ viết ngày 25/11/2017

alt text
Tranh biện (Debate) là một kĩ năng phản biện giúp xây dựng "cơ bắp" cho tư duy và khả năng biểu đạt cũng như thấu hiểu thông qua 1 loạt quá trình thu thập, phân tích xử lý thông tin đến xây dựng, hệ thống sắp xếp các lập luận để ra quyết định cũng như tập trung vào vấn đề của người "đối đầu" để tạo ra các "xung đột" mang tính then chốt. Xung đột quan trọng đến nỗi, mấu chốt của chúng ta trong phân tích chính là để làm rõ các xung đột, khai quật ra xung đột và giải pháp giải quyết nó.

"Trong Deabate, chúng ta không có trách nhiệm phải xác định 1 vấn đề là hợp lý hay bất hợp lý, đúng hay sai. Những vấn đề trong cuộc sống được đặt ra đều có nhiều hướng tiếp cận, mọi người bị xếp đặt vào 1 trong những hướng tiếp cận và buộc phải chiến đấu cho hướng đó, bất luận trong tiềm thức của họ ủng hộ bên nào. Cái kết là sự đánh giá ai đã biện giải cho hướng tiếp cận của mình tốt hơn và đáng thuyết phục hơn ai, ai đã tạo ra những xung đột then chốt để tháo dỡ vấn đề và tăng lập luận của ai và cũng như thấu hiểu hơn về cuộc sống, được thấy và được phản biện với những tư duy, những luồng suy nghĩ mới và thậm chí là phá vỡ cả thiên kiến của cả bản thân. Tất nhiên, giám khảo phải đủ trung lập thì mới có thể thu thập được các hướng tiếp cận từ các bạn và giúp bạn tư duy xuất sắc hơn sau mỗi lần tranh biện.

Đó là chia sẻ của 1 senpai trong câu lạc bộ Debate ở FPT University mà tôi từng có 1 thời gian dài tham gia để thấu ngộ đặc tính của Debate và Communication.

alt text

Hay nói 1 cách khác, tôi chuẩn bị các kĩ năng cho công việc tương lai của tôi. Debate không chỉ là sự đấu tranh không chỉ với tình huống bên ngoài mà còn là sự đấu tranh với cái nội tại bên trong con người tôi, vốn nhiều khi cũng khá thiên kiến và quy chụp, cái ngạo nghễ của tuổi trẻ, cái tôi cá nhân lớn khiến cái nhìn bị "khuyết tật" nhiều góc cạnh và tháng ngày rèn luyện trong sự bập bẹ, lập luận vụng vệ cho những gì mà mình đang bảo vệ. Càng có cái nhìn trung lập, càng có sự đấu tranh tư duy, vượt qua cả sự logic và phi logic, chúng ta tiếp cận mọi tình huống trong công việc và cuộc sống dưới nhiều góc cạnh, điểm nhìn, cách nghĩ. Chúng đều đầy dãy trong cuộc sống của chúng ta.

Trong công cuộc của 1 BA (Bussiness Analyst) cũng vậy, BA là một người phân tích tài liệu nên họ cần thiết phải phân tích cho người khác hiểu được vấn đề. Họ cũng cần phải đấu tranh với chính bản thân mình để mở ra các hướng tiếp cận khác, nó giống như chơi trò nhập vai trong các series trinh thám vậy. Họ cần thẩm thấu 1 cách hoàn chỉnh nhất có thể và có thể tuyển lựa các yêu cầu được xem là có liên quan để phân tích, từ đó đưa ra nhiều giải pháp cho vấn đề. Thường thì 1 vấn đề có khá nhiều giải pháp, việc của BA phải đấu tranh trong tư duy mở và đa hướng tiếp cận để tìm ra giải pháp tối ưu nhất trong các giải pháp đó. Nếu bạn có thiên kiến, thậm chí bạn còn nghĩ ra quá ít giải pháp chứ không nói đến là việc là bạn có thể chọn ra được giải pháp ưu tú nhất.

alt text
Để tranh biện chúng ta cần phải rèn luyện trước chính tư duy của chúng ta, hay còn gọi là tư duy phản biện.

Tư duy phản biện giúp bạn nêu quan điểm và bảo vệ quan điểm, sử dụng những bằng chứng phù hợp, tạo mối liên hệ giữa các ý, đánh giá, phân tích, tổng hợp, phân loại, so sánh, chỉ ra khó khăn và cách khắc phục. Từ đó có thể "tỉnh và đẹp trai" đưa ra 1 giải pháp thông minh nhất cho vấn đề tồn tại.

Một người có tư duy phản biện tốt thường có thể đưa ra các phân tích của mình rõ ràng, mạch lạc, chính xác, thống nhất, ngắn gọn, phù hợp, có những giải thích và lý do phù hợp, khách quan, toàn diện và có chiều sâu.

Để có thể áp dụng kỹ năng này hiệu quả, chúng ta phải chuẩn bị thời gian để nghiên cứu vấn đề, lắng nghe nhu cầu các bên liên một cách thận trọng và chính xác. Đây chính là các nguyên liệu để bạn có thể đưa vào phương pháp.

alt text
Trong khi giao tiếp, giải quyết vấn đề, kỹ năng suy nghĩ thấu đáo là kỹ năng cốt lõi để trở thành một chuyên viên phân tích nghiệp vụ tốt, những kỹ năng này không phải một sớm một chiều mà bạn có thể thành thạo được, nó đòi hỏi một quá trình thực tế.

Phương pháp rèn luyện tư duy phản biện

1. Tham gia các lớp học Debate

Ở đó sẽ có người hướng dẫn, bạn được làm việc nhóm và chia đội tranh biện các chủ đề thiết thực trong cuộc sống. Sau 3 vòng tranh biện với khoảng thời gian gấp rút, giám khảo sẽ đưa ra cho bạn những lời gợi ý tốt hơn, phân tích cùng bạn những gì mà bạn đã nêu ra. Đây được xem là phương pháp tốt nhất rồi, có thầy có bạn cùng tiến. Tuy nhiên theo lớp học thì bạn phải trả cái giá là thêm tiền bạc thôi.

2. Tham gia và tích cực phản biện trong các buổi làm việc team

Việc này cũng nâng cao khả năng làm việc nhóm cũng như xây dựng và đưa ra các xung đột. Đặt team vào các hoàn cảnh thực và có những xung đột để cùng tháo gỡ. Việc cởi mở trao đổi khiến bạn trở thành trung tâm gây ra "xung đột", tạo cơ hội gắn kết nhóm và sự thuyết phục đối với những vấn đề xoay quanh mà team đang gặp phải

3. Động não

  • Đặt ra các câu hỏi ... ngu nhưng mâu thuẫn: Đừng ngại nếu như bạn có trót đặt ra các câu hỏi có ... hơi ngu. Vấn đề của chúng ta không phải là ngu hay khôn, mà là đấu tranh và làm rõ tư tưởng. Nếu ai đó bạn đang hỏi quá ngu nghĩa là họ không có tinh thần xây dựng và thực ra là họ cũng có nhiều khiếm khuyết, vì họ chỉ chăm chăm vào tư tưởng của họ, họ chưa chắc đã biết bạn đang phải đấu tranh tư tưởng thế nào, với các góc cạnh khác biết thế nào với tư duy của họ. Hãy cứ mạnh dạn hỏi những gì bạn muốn hỏi và cảm thấy trong tư tưởng có mâu thuẫn.
  • Xây dựng chuỗi câu hỏi "Tại sao": Việc hỏi và tự trả lời hay nhờ người khác trả lời là cách nhanh nhất để bạn có thể hiểu vấn đề. Các câu hỏi sinh ra như một sự đúc rút và tổng luận những thông tin bạn đã nắm bắt hết chưa, cũng như liên tục tạo ra các "xung đột" cho đến khi không còn vấn đề gì cần phải thắc mặc.
  • Viết tự do: Việc viết 1 bài văn lấy 1 chủ đề ngẫu hứng theo lối nghị luận khiến phải phải động não suy nghĩ 3 vấn đề then chốt: LUẬN ĐIỂM - LUẬN CỨ - LUẬN CHỨNG. Việc này xây dựng lên lối tư duy và xây dựng luận điểm chặt chẽ trong tư duy của bạn.
  • Gom: Gom là 1 hình thức mà bạn đưa ra 1 vấn đề và liên tục tư duy mạnh mẽ để móc nối các vấn đề có liên quan. Hãy tăng tính kịch tính bằng cách đặt thời gian suy nghĩ cho chính mình. Trong cuộc sống hay giải quyết vấn đề, nhiều khi bạn không có được sự ưu ái của thời gian để đưa ra các quyết định đâu.
  • Hình khối: Thông qua 6 quan điểm(tưởng tượng 6 mặt của hình khối và bạn đưa ra ý tưởng), đưa ra đề tài hay ý tưởng :1) mô tả nó, 2) so sánh nó, 3) liên kết nó với vài thứ khác bạn biết, 4) phân tích nó(có nghĩa là chia nó ra thành các phần), 5) ứng dụng nó vào trường hợp quen thuộcvới bạn, 6) tranh luận ủng hộ hay phản đối nó.
  • Tóm tắt luận điểm Đây là cách để bạn tăng khả năng nắm bắt thông tin từ các nguồn khác. Khi tranh biện, bạn vừa phải xây dựng luận điểm của mình, vừa phải lắng nghe luận điểm đối phương, phân tích, so sanh... từ đó đưa ra các quyết định gây ra xung đột, tạo ra điểm nhấn và ăn điểm.
  • Viết nháp Một trong các phương pháp hữu hiệu nhất có thể áp dụng trong công việc đó là nháp tạp vấn đề ra. Nếu bạn để tư duy trong đầu bạn, rất có thể trong khoảng thời gian quá gấp bạn không kịp nhớ được những ý tưởng vụt thoáng qua trong đầu mình hoặc những ý tưởng có thể bị trùng lặp và lộn xộn. Bản nháp chính là cách để tận dụng các ý tưởng và xây dựng nên những lập luận thuyết phục hơn, sắp xếp hợp lý các lập luận..
  • ... Còn nhiều phương pháp khác có thể hỗ trợ khả năng động não, Vũ chỉ đưa 1 số phương pháp nhất định và thường dùng thôi.

Giá trị của Debate

Về thái độ :

  • Cởi mở: Sự cởi mở là một trong những thái độ cốt lõi để tránh định kiến và tạo động lực để Học tập suốt đời. Tranh biện đưa tới những phong cách tư duy và hệ giá trị khác nhau, được thể hiện qua các nhóm lợi ích trong xã hội liên quan tới một chủ đề, vấn đề cụ thể nào đó. Người học có cơ hội đối diện và quan sát nhiều quan điểm khác nhau, từ đó đánh giá quan điểm của chính mình để thay đổi hoặc cập nhật cho phù hợp.
  • Tôn trọng: Tranh biện dạy người học biết cách Lắng nghe tích cực và tiếp nhận quan điểm của phía khác, trân trọng tri thức, giải quyết vào vấn đề mà không phải tấn công con người.
  • Tò mò: Tranh biện kích thích và khơi dậy trí tò mò của người học, gợi mở hình dung về vẻ đẹp của tư duy và tương tác giữa con người với con người. Người học liên tục dự đoán, tưởng tưởng, đặt ra giả thuyết và có nhu cầu tự thân tìm kiếm thông tin, sản xuất lập luận để chứng minh hoặc bác bỏ các giả thuyết của mình.

Về kĩ năng:

  • Nghe, Nói, Đọc, Viết: Các hoạt động cơ bản của quá trình Giao tiếp – chất xăng bôi trơn và vận hành cỗ máy cuộc sống con người – được luyện tập và nâng cao thông qua Tranh biện. Sử dụng một cách hài hòa các khả năng này đồng thời làm tăng hiệu quả học tập.
  • Tư duy phản biện: Sử dụng thông tin để hình thành lập luận chặt chẽ; Phân loại sắp xếp hệ thống lập luận để hình thành quan điểm về một vấn đề cụ thể; Đặt câu hỏi tốt hơn.
  • Teamwork: Hợp tác với người khác để chia sẻ tư duy, hài hòa, tiến tới xây dựng hệ thống lập luận mạnh và trình bày hiệu quả cho phe của mình (Ủng hộ hoặc Phản đối một vấn đề).

Đây chỉ là một trong những kĩ năng mềm mà một BA cần biết và nên rèn luyện. Nội dung có thể còn sơ sài khi nói đến cả 1 kĩ năng còn khá mới mẻ ở Việt Nam. Ngoài ra để trở thành BA tốt cần khá nhiều các kĩ năng khác nữa.

Nguồn Kipalog cá nhân nội bộ Kaopiz

Bình luận


White
{{ comment.user.name }}
Bỏ hay Hay
{{comment.like_count}}
Male avatar
{{ comment_error }}
Hủy
   

Hiển thị thử

Chỉnh sửa

White

Thiên Hoàng Minh Vũ

24 bài viết.
61 người follow
Kipalog
{{userFollowed ? 'Following' : 'Follow'}}
Cùng một tác giả
White
38 3
(Ảnh) Người dẫn lại bài này cũng được phen lao đao khi lục lọi lại mớ kiến thức cơ bản cũ. Đối với sự nghiệp của một coder thì phải được thực hiện...
Thiên Hoàng Minh Vũ viết 5 tháng trước
38 3
White
13 0
Xưa, giang hồ đồn đại rằng: "Tin học và ngoại ngữ, trong thiên hạ ai nắm được 1 trong 2 thì có thể có được thiên hạ" :v Ấy mà nay, tiểu mỗ đang có ...
Thiên Hoàng Minh Vũ viết 9 tháng trước
13 0
White
13 0
vietnamxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx.vn Em, em, xem cho chị cái tên đặt thế này đủ hay chưa? =)) Bần mỗ nghẹn cmn lời luôn với vấ...
Thiên Hoàng Minh Vũ viết 9 tháng trước
13 0
Bài viết liên quan
White
11 0
Review sách: The Passionate Programmer – Những điều giúp developer phát triển sự nghiệp Sau một loạt những bài viết về technical khô khan, hôm nay...
Huy Hoàng Phạm viết hơn 2 năm trước
11 0
White
8 12
Hôm nay trò chuyện chém gió với một anh bạn người Singapore làm chung ngành và sống làm việc tại Sài Gòn khá lâu, anh ta ngồi ba hoa và chán nản vớ...
Cẩm Huỳnh viết hơn 2 năm trước
8 12
{{like_count}}

kipalog

{{ comment_count }}

bình luận

{{liked ? "Đã kipalog" : "Kipalog"}}


White
{{userFollowed ? 'Following' : 'Follow'}}
24 bài viết.
61 người follow

 Đầu mục bài viết

Vẫn còn nữa! x

Kipalog vẫn còn rất nhiều bài viết hay và chủ đề thú vị chờ bạn khám phá!